Ngân hàng Trung ương Cyprus: Rủi ro ổn định tài chính vẫn ở mức cao, nhưng nền kinh tế và hệ thống tài chính duy trì khả năng chống chịu mạnh mẽ

Ngân hàng Trung ương Cyprus (CBC) mới đây đã công bố Báo cáo Ổn định Tài chính 2025, cho biết mặc dù hệ thống tài chính Cyprus vẫn duy trì nền tảng vững chắc và khả năng chống chịu tốt, nhưng rủi ro đối với ổn định tài chính vẫn ở mức cao trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, bất ổn kinh tế toàn cầu và các rủi ro mới tiếp tục gia tăng.

Báo cáo cho thấy, bất chấp môi trường quốc tế nhiều thách thức, nền kinh tế Cyprus vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng, tình hình tài chính công được cải thiện và xếp hạng tín nhiệm quốc gia được giữ vững. Đồng thời, hệ thống ngân hàng đã tăng cường đáng kể khả năng chống chịu nhờ lợi nhuận cải thiện, tỷ lệ nợ xấu (NPL) tiếp tục giảm cùng với nguồn vốn và thanh khoản dồi dào.

Tuy nhiên, CBC cho rằng các cuộc xung đột tại Trung Đông, chiến sự Nga – Ukraine kéo dài và xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu vẫn là những yếu tố tạo ra nhiều bất ổn cho nền kinh tế và thị trường tài chính quốc tế. Là một nền kinh tế nhỏ và có độ mở cao, Cyprus dễ chịu tác động từ các biến động bên ngoài hơn nhiều quốc gia khác.

Theo báo cáo, nếu tình hình địa chính trị tiếp tục xấu đi, thị trường năng lượng toàn cầu, chuỗi cung ứng, thương mại quốc tế và dòng vốn xuyên biên giới đều có thể bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ lạm phát gia tăng trở lại. Khi đó, thu nhập thực tế của người dân và lợi nhuận của doanh nghiệp có thể bị thu hẹp, khiến khả năng trả nợ của hộ gia đình và doanh nghiệp suy giảm, từ đó làm gia tăng rủi ro đối với hệ thống tài chính.

Ngoài các rủi ro kinh tế vĩ mô, báo cáo cũng đặc biệt nhấn mạnh an ninh mạng đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành tài chính. Quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính khiến các cuộc tấn công mạng ngày càng thường xuyên và tinh vi hơn. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến cũng làm cho công tác quản lý rủi ro an ninh mạng trở nên phức tạp hơn.

Một nội dung đáng chú ý khác là những sửa đổi gần đây đối với khung pháp lý về xử lý tài sản thế chấp (foreclosure) của Cyprus. Mặc dù các thay đổi này được xây dựng nhằm tăng cường bảo vệ người đi vay, CBC cảnh báo rằng chúng có thể vô tình làm suy giảm ý thức trả nợ, giảm khả năng thu hồi tài sản của các tổ chức cho vay, buộc các ngân hàng phải siết chặt điều kiện tín dụng và làm chi phí vay vốn tăng lên. Điều này có thể dẫn đến kết quả trái ngược với mục tiêu ban đầu của chính sách.

Để tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống tài chính, Ngân hàng Trung ương Cyprus đã triển khai nhiều biện pháp giám sát vĩ mô, bao gồm:

• Nâng Bộ đệm vốn chu kỳ (Countercyclical Capital Buffer – CCyB) lên 1,5% kể từ tháng 1/2026.
• Điều chỉnh yêu cầu về vốn đối với các ngân hàng có tầm quan trọng hệ thống.
• Tiếp tục duy trì các quy định hiện hành về giới hạn cho vay.
• Tăng cường năng lực của Quỹ Bảo hiểm Tiền gửi.

Theo CBC, các biện pháp này sẽ giúp hệ thống ngân hàng nâng cao khả năng ứng phó với những cú sốc kinh tế và tài chính trong tương lai.

Kết luận báo cáo, Ngân hàng Trung ương Cyprus khẳng định hệ thống tài chính của nước này vẫn duy trì sự ổn định, với nền tảng vốn và thanh khoản vững mạnh. Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, Cyprus cần tiếp tục theo đuổi chính sách tài khóa thận trọng, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và chủ động đưa các rủi ro địa chính trị, kinh tế vĩ mô, biến đổi khí hậu và an ninh mạng vào quá trình hoạch định chiến lược nhằm bảo đảm sự ổn định tài chính trong dài hạn.